Pierwsze zajęcia kursu rysunku dla dzieci w Lublinie

Nowy rok zajęć cyklicznych w Strefie Artysty w Lublinie rozpoczęliśmy od jednego z podstawowych zagadnień rysunkowych: obserwacji przedmiotów i budowania ich formy za pomocą ołówka.

Podczas pierwszego spotkania uczestnicy pracowali nad martwą naturą, ale sam temat był przede wszystkim narzędziem do sprawdzenia i rozwijania podstawowych umiejętności.

Nie chodziło o wykonanie identycznych rysunków.

Najważniejsze było zobaczenie, jak dzieci obserwują przedmiot, planują kompozycję, oceniają proporcje oraz posługują się linią i światłocieniem.

W pracach pojawiły się zarówno prostsze zestawienia oparte na butelce, kuli i geometrycznych bryłach, jak i bardziej rozbudowane kompozycje z czajniczkiem, filiżanką i owocami.

Dzięki temu pierwsza lekcja pozwoliła połączyć klasyczne ćwiczenie rysunkowe z praktycznym wprowadzeniem do kolejnych tematów realizowanych w ciągu roku.

Pierwsze zajęcia nie zaczęły się od szczegółów

Jednym z najczęstszych błędów początkujących osób jest rozpoczęcie rysowania od fragmentu, który najbardziej przyciąga uwagę.

Może to być szyjka butelki, uchwyt filiżanki, plasterek cytryny albo niewielki detal naczynia.

Problem pojawia się później - detal jest dopracowany, ale cała kompozycja nie mieści się na kartce albo proporcje przedmiotów nie zgadzają się ze sobą.

Dlatego pierwszym zadaniem było spojrzenie na całą kompozycję.

Uczestnicy zwracali uwagę między innymi na:

• wysokość i szerokość przedmiotów,
• ich wzajemne położenie,
• odległości pomiędzy elementami,
• miejsca, w których jeden przedmiot zasłania drugi,
• wielkość całej kompozycji względem kartki.

Dopiero później pojawiały się pierwsze delikatne linie.

Od prostych brył do rzeczywistych przedmiotów

Jednym z zagadnień pierwszej lekcji było dostrzeganie prostych form ukrytych w przedmiotach, które obserwujemy na co dzień.

Butelkę można analizować jako połączenie kilku walcowatych form. Owoc przypomina kulę, a pudełko lub podstawa opierają się na bryłach geometrycznych.

Takie uproszczenie pomaga zrozumieć konstrukcję przedmiotu, zanim zaczniemy zajmować się jego szczegółami.

Na części prac dzieci rysowały właśnie zestawienie:

butelka + kula + bryły geometryczne.

Pozwalało to skoncentrować się na proporcjach, przestrzeni oraz różnicach pomiędzy powierzchniami płaskimi i zaokrąglonymi.

W drugiej części realizacji pojawiły się bardziej złożone kształty - czajniczek, filiżanka, spodek i owoce.

Tutaj większym wyzwaniem stawały się już krzywizny, uchwyty, elipsy oraz wzajemne położenie poszczególnych elementów.

Jak dzieci planowały rysunek na kartce?

Przed rozpoczęciem dokładniejszego rysowania uczestnicy musieli zdecydować, jak dużo miejsca zajmie cała kompozycja.

To pozornie proste zadanie ma duże znaczenie.

Jeśli pierwszy przedmiot zostanie narysowany zbyt duży, dla pozostałych może zabraknąć miejsca. Jeśli całość będzie zbyt mała, rysunek pozostawi dużą niewykorzystaną przestrzeń.

Dlatego ćwiczyliśmy świadome planowanie:

• gdzie znajduje się najwyższy element,
• gdzie zaczyna i kończy się kompozycja,
• który przedmiot znajduje się bliżej,
• które elementy zachodzą na siebie,
• ile przestrzeni pozostawić wokół całej grupy.

Dopiero po określeniu tych zależności można było przejść do dokładniejszego szkicu.

Proporcje przedmiotów zamiast rysowania „z pamięci”

Martwa natura jest szczególnie dobrym ćwiczeniem obserwacji, ponieważ przedmiot znajduje się przed rysującym i można go wielokrotnie porównywać ze szkicem.

Podczas pierwszych zajęć zwracaliśmy uwagę na to, aby dzieci nie rysowały symbolu butelki, filiżanki czy czajnika, lecz próbowały analizować konkretny kształt znajdujący się na materiale referencyjnym.

Porównywaliśmy między innymi:

• szerokość przedmiotu do jego wysokości,
• wielkość jednego elementu względem drugiego,
• nachylenie poszczególnych krawędzi,
• szerokość szyjki butelki,
• kształt brzuśca czajnika,
• położenie filiżanki względem pozostałych przedmiotów.

To właśnie takie obserwacje stanowią podstawę późniejszej nauki bardziej zaawansowanego rysunku.

Ołówek jako narzędzie do budowania formy

Pierwsze szkice były wykonywane bardzo delikatnie.

Dzięki temu można było poprawiać proporcje i położenie elementów bez pozostawiania na kartce mocnych śladów.

Dopiero kiedy konstrukcja była już ustalona, uczestnicy zaczynali wzmacniać wybrane fragmenty.

Podczas pracy ćwiczyliśmy:

• lekkie prowadzenie linii,
• kontrolowanie nacisku ołówka,
• stopniowe wzmacnianie ciemniejszych miejsc,
• pozostawianie jasnych fragmentów,
• tworzenie przejść tonalnych,
• różnicowanie jasności poszczególnych powierzchni.

Na zdjęciach dobrze widać różnice pomiędzy pracami.

Niektóre dzieci zastosowały delikatniejszy światłocień, inne zdecydowały się na znacznie mocniejsze kontrasty.

Nie jest to wada. Na początku kursu istotne jest również poznanie sposobu, w jaki konkretna osoba naturalnie posługuje się narzędziem.

Światło i cień zamiast wypełniania przedmiotów szarością

Kolejnym etapem było rozróżnienie pomiędzy zwykłym „zamazaniem” powierzchni ołówkiem a świadomym budowaniem światłocienia.

Jeżeli cały przedmiot zostanie pokryty podobną szarością, pozostaje płaski.

Dopiero zróżnicowanie wartości pozwala pokazać jego objętość.

Dzieci szukały więc:

• miejsc najbardziej oświetlonych,
• półcieni,
• najciemniejszych fragmentów przedmiotu,
• cieni pojawiających się przy podstawie,
• cieni rzucanych na powierzchnię.

Szczególnie dobrze można było to przeanalizować na kulistych przedmiotach, ponieważ przejście pomiędzy światłem i cieniem jest na nich bardziej widoczne.

Butelka, kula i bryły - ćwiczenie przestrzenności

Jedna z realizowanych kompozycji była celowo bardzo oszczędna.

Butelka została zestawiona z kulą oraz prostymi bryłami.

Dzięki ograniczonej liczbie elementów dzieci mogły skoncentrować się na podstawowych zależnościach przestrzennych.

Butelka wymagała obserwowania pionów, szerokości i symetrii.

Kula pozwalała ćwiczyć stopniowe przejście od światła do cienia.

Bryły o płaskich powierzchniach pokazywały natomiast, że każda płaszczyzna może mieć inną wartość tonalną zależnie od ustawienia względem światła.

Było to więc nie tylko ćwiczenie martwej natury, ale także wprowadzenie do myślenia o przedmiotach jako o bryłach znajdujących się w przestrzeni.

Czajnik i filiżanka - trudniejsze kształty na tej samej lekcji

Drugi wariant kompozycji zawierał bardziej złożone przedmioty.

Czajnik, filiżanka, spodek i owoce wymagały większej liczby obserwacji.

Pojawiły się elipsy, zaokrąglenia, uchwyty oraz elementy ustawione pod różnymi kątami.

Tutaj szczególnie istotne było zachowanie właściwych relacji pomiędzy poszczególnymi częściami.

Uczestnicy nie wykonywali mechanicznej kopii materiału referencyjnego. Starali się rozłożyć obserwowaną kompozycję na prostsze zależności i dopiero później stopniowo ją dopracowywać.

Dlaczego właśnie taki temat pojawił się na początku kursu?

Pierwsza lekcja regularnego kursu ma inne zadanie niż pojedynczy warsztat.

Nie musi kończyć się najbardziej efektowną pracą całego roku.

Powinna natomiast pokazać, jak uczestnik obserwuje, planuje i podejmuje decyzje podczas rysowania.

Martwa natura dobrze się do tego nadaje, ponieważ w jednym ćwiczeniu pozwala sprawdzić wiele elementów:

• obserwację,
• proporcje,
• kompozycję,
• jakość linii,
• kontrolę nacisku,
• rozumienie bryły,
• podstawy perspektywy,
• światłocień,
• cierpliwość w dochodzeniu od ogółu do szczegółu.

Na tej podstawie można później stopniowo zwiększać poziom trudności kolejnych realizacji.

Pierwsza lekcja jako punkt wyjścia do dalszej nauki

Podczas zajęć cyklicznych pojedyncza realizacja nie jest celem samym w sobie.

Każdy kolejny temat rozwija wybrane zagadnienie i odwołuje się do umiejętności ćwiczonych wcześniej.

Dlatego rozpoczęcie roku od klasycznego rysunku ołówkiem było świadomym wyborem.

Zanim pojawią się bardziej rozbudowane techniki, kolor, markery czy inne materiały, warto wrócić do podstaw:

patrzenia, porównywania, budowania formy i kontrolowania narzędzia.

To właśnie te umiejętności będą później wykorzystywane podczas kolejnych realizacji.

Różne prace mimo tego samego zagadnienia

Na zdjęciach z zajęć widać, że nawet przy podobnym zadaniu efekty mogą być bardzo różne.

Jedne rysunki są bardziej kontrastowe, inne delikatniejsze.

W części prac dominują zdecydowane ciemne powierzchnie, w innych większą rolę odgrywa subtelne cieniowanie.

Różnią się także proporcje, sposób prowadzenia linii i stopień dopracowania szczegółów.

Na zajęciach nie zależy nam na tworzeniu szeregu identycznych prac.

Wspólne są zasady i zagadnienia rysunkowe, natomiast efekt pozostaje indywidualny.

Co ćwiczyliśmy podczas pierwszych zajęć cyklicznych?

Pierwsza realizacja 2026/2027 obejmowała przede wszystkim:

• obserwowanie rzeczywistych proporcji,
• planowanie kompozycji,
• budowanie rysunku od ogółu do szczegółu,
• upraszczanie przedmiotów do podstawowych brył,
• kontrolowanie nacisku ołówka,
• tworzenie różnych wartości tonalnych,
• obserwowanie światła,
• budowanie cienia,
• zaznaczanie przestrzenności,
• świadome poprawianie szkicu.

To dopiero początek pracy.

W kolejnych realizacjach te podstawy będą wykorzystywane przy innych tematach, materiałach i coraz bardziej wymagających zadaniach.

Zajęcia cykliczne z rysunku dla dzieci w Strefie Artysty

Realizacja powstała podczas pierwszych zajęć cyklicznych w roku szkolnym 2026/2027 w Strefie Artysty w Lublinie.

Regularne spotkania pozwalają pracować inaczej niż pojedyncze warsztaty.

Nie trzeba zamykać całego procesu nauki w jednej realizacji. Możemy stopniowo wracać do wcześniej poznanych zagadnień, zwiększać poziom trudności i łączyć różne techniki.

W programie pojawiają się zarówno klasyczne ćwiczenia rysunkowe, jak i bardziej swobodne projekty wykonywane różnymi narzędziami.

Chcesz sprawdzić aktualne grupy?

Informacje o regularnych zajęciach, grupach wiekowych i aktualnych terminach znajdują się w ofercie kursu rysunku dla dzieci w Lublinie.